Terug

Geraniums (Pelargonium)

Elke balkontuinder en bloemenliefhebber kent de geliefde geraniums. Haar bloeivreugde en het geringe onderhoud zorgen ervoor dat ze op veel balkons stralen en elke vensterbank in een bloemenzee veranderd. Ondanks haar bescheiden pretenties zijn enkele onderhoudsmaatregelen noodzakelijk. Het juiste planten, bemesten en snoeien zorgen voor een lange en welige bloemenpracht. Botanisch behoren de geraniums tot het geslacht van de Pelargonium, die hoofdzakelijk in het zuiden van Afrika afkomstig is. De planten worden al geruime tijd hier gekweekt. Al snel werd de hoge sierwaarde van deze planten bekend en werden ze tot het hoofdobject van de tuinkwekerij. Vandaag de dag bestaan er ontelbare geraniumsoorten, die verschillen in kleur, vorm, groei, kleur van het blad of de geur. Grof gezien kunnen ze in 6 groepen worden verdeeld. Ze worden engel-pelargonium, pelltatum pelargonium, franse pelargonium, zonale pelargonium, geur pelargonium en unique pelargonium genoemd. Veel geraniumsoorten zijn dankzij het jarenlange kweken heel eenvoudig te onderhouden en zodoende ook geschikt voor beginners. Kleine handgrepen zijn vaak voldoende om de geranium een lange en prachtige bloei te verlenen.

 

Inhoud

  • Geranium planten
  • Geranium onderhouden
  • Geranium overwinteren
  • Geranium snoeien
  • Geranium vermeerderen en combineren
  • Geranium bloeiduur

 

Hoe moeten geraniums worden geplant?

Als balkonplanten sieren geraniums vaak bloembakken en zijn ze op vensterbanken te vinden. Als bloembak kan een keramische of kunststof bak worden genomen. Deze moeten voldoende wortelruimte en zo mogelijk een waterdepot op de bodem bezitten. Belangrijk is, dat met een toenemende groei het gewicht stijgt en de bloembak zo goed bevestigd moet zijn, dat deze bij sterke wind niet kan neerstorten. Het planten volgt normaal gesproken in het voorjaar, vanaf april, of in gebieden waar de vorst lang kan heersen, vanaf half mei. Als er na het planten nogmaals vorstgevaar dreigt moeten de vorstgevoelige en voorgekweekte geraniums korte tijd naar binnen of deze veilig met een vlies afdekken. Als substraat is een hoogwaardige potgrond voor bloemen of een speciale potgrond voor balkonplanten aan te bevelen. Deze bevatten meestal al een basis of depot meststof, zodat ze de eerste tijd met voldoende voedingsstoffen zijn verzorgd. Voor geraniums die overwintert hebben is het raadzaam deze te verpotten, want het substraat verrot en verandert daarmee de bodemeigenschappen. Bij het verpotten worden de planten uit de pot gehaald en de oude potgrond zo ver verwijderd, dat de meeste wortels vrij hangen. De plant wordt vervolgens met verse potgrond in de schone pot geplant. Afhankelijk van de grootte van de plant zijn afstanden van 25 tot 35 cm aan te bevelen. Hangende geraniums – vaak ook pelltatum geraniums genoemd worden aan de voorkant van de bak geplant. Tijdens de groei ranken de bloemtakken dan over de bak, waardoor de typisch hangende groei goed tot zijn recht komt. Staande geraniums (bv. de zonale) kunnen beter aan de achterkant staan of in het midden van de bak. Kleinere soorten (bv. de crispum hybride) kunnen afhankelijk van de grootte van de buurplanten, aan de voorkant of aan de achterkant worden geplant. Als er ook nog andere planten in de bloembak staan, moet voldoende plaats worden gelaten. Als een buurplant heel sterk groeit en dreigt de andere planten te overwoekeren, kan met de schaar worden gesnoeid.

 

Hoe worden geraniums het beste verzorgd?

De verzorging van geraniums is voor balkontuinders overzichtelijk. De belangrijkste opgave is het regelmatige gieten. Afhankelijk van de temperatuur, zon en wind moet dagelijks de vochtigheid van de aarde worden gecontroleerd. Het gieten kan het beste ’s morgens of ’s avonds worden gedaan. Als overdag, bij volle zon, blijkt dat de geraniums te weinig water hebben, mogen de bladeren niet worden besproeid. Dit leidt tot verbranding (loepeffect) en beschadiging van de bladeren. In de belangrijkste groeiperiode vanaf de lente tot in de volle zomer kan bij het gietwater wekelijks een volledige of speciale meststof worden toegevoegd. De voedingsstoffen verzorgen de planten, bevorderen de groei alsmede de duurzame vorming van bloemen. Hoewel geraniums als sterke verteerders voldoende voedingsstoffen nodig hebben, mag de aangegeven dosis niet overschreden worden. Meestal bevinden zich in de potten of bloembakken ook nog andere planten, die niet zo goed tegen een teveel aan meststof kunnen. Als tijdens het planten al een depot of langdurige meststof in het bodemsubstraat werd gemengd, hoeft geen regelmatige voedingsstof meer bij het gietwater te geven. Om een lange,  prachtige en maandenlange bloei te krijgen, moeten regelmatig uitgebloeide bloemen en verwelkte bladeren verwijderd worden, en de planten teruggesnoeid worden. Uitgebloeide of bruine plantendelen worden eruit geknipt of eruit gebroken en bij de bioafval gedaan. Als deze niet verwijderd worden verdwijnt de sierwaarde, de bloeivreugde neemt af en er kunnen infectiebronnen voor ziektes en schadelijke diertjes ontstaan. Als de geraniums besmet zijn met schadelijke diertjes is het belangrijk direct een zo mogelijk, biologisch plantenbeschermingsmiddel te gebruiken. Welk middel noodzakelijk is hangt van de symptomen af. Hier is het raadzaam advies te halen in een vakhandel. 

 

Hoe overwinteren geraniums?

Door haar afstamming zijn geraniums in onze breedtegraden niet voldoende winterhard en verdragen geen temperaturen onder het vriespunt. Om de decoratieve balkonplanten veilig door de winter te krijgen, moeten deze in een vorstvrije ruimte overwinteren. Zodra de buitentemperatuur tegen het vriespunt loopt, moeten de planten in het winterkwartier worden gehaald. Als het vorstgevaar genegeerd wordt, kunnen de geraniums bevriezen. De meestal groenblijvende geraniums behouden gedurende de winter hun bladeren. Ook als deze in de herfst sterk worden teruggesnoeid blijft er bladgroen aan de planten. Het is mogelijk tot in het oude hout te snoeien, maar het is raadzaam niet te diep te snoeien omdat dit tot verlies van de vorming van knoppen kan leiden en het uitlopen in het voorjaar zwak wordt. Teveel bladgroen kan echter bij een hoge overwinteringstemperatuur tot een beval met ziektes en schadelijke diertjes leiden. Bruine of afgestorven plantendelen worden bij de snoei ook verwijderd. Voor de overwintering is het raadzaam een lichte, maar niet al te warme plaats te kiezen, bv. het trappenhuis of bij een kelderraam of op de vensterbank in een vorstvrije garage. Veel meer dan 10 graden celsius in het winterkwartier mag het niet zijn. In de winter is geen groot onderhoud noodzakelijk. Tot de regelmatige verzorging behoort een matig tot zwak gieten van de planten. Door het snoeien en het geringe licht kunnen geraniums in de winter niet zo veel water verwerken en rot en wortelschades zijn dan het gevolg, waardoor de geraniums afsterven. Het is voldoende als de bodem vingervochtig is. Het opruimen van plantenresten op de bodem zorgt voor een betere uitwisseling van de lucht en verhindert schimmelvorming op het substraat. In de winter hoeft geen meststof te worden toegevoegd omdat dit de groei aanspoort. Tegen het einde van de winter beginnen de planten vaak te vroeg uit te lopen. Deze tere uitlopers zijn bevattelijk voor schadelijke zuigende insecten, bv. luizen of mijten. Als de geraniums niet op een koelere plaats kunnen worden gezet is het raadzaam de tere bladuitlopers af te knippen. Zodra de temperaturen het toelaten en geen vorstgevaar meer dreigt, kunnen de geraniumplanten naar buiten. Het is raadzaam deze eerst een plekje in de schaduw te geven. Na de donkere wintertijd zijn ze nog niet gewend aan de zon en kunnen een zonnebrand krijgen bij een te sterke straling van de zon.

 

Hoe moeten geraniums worden gesnoeid?

Het is belangrijk de geraniums regelmatig te snoeien. Een sterke snoeibeurt is alleen in de herfst en voor de overwintering noodzakelijk. Daardoor wordt vermeden dat zieke of afgestorven plantendelen meegenomen worden in het winterkwartier. Hoever moet worden teruggesnoeid is afhankelijk van de plant of de verhouting van de plant. Er wordt slechts licht in het oude hout gesnoeid, zodat weinig bladeren aan de geranium blijven. De loot wordt zo gesnoeid dat een zo mogelijk symetrische vorm blijft. Als in de herfst niet zoveel wordt gesnoeid kan in het voorjaar bij de uitlopers worden bijgesnoeid.

 

Hoe worden geraniums vermeerderd en gecombineerd?

Als balkonplanten zijn geraniums een prachtige blikvanger. Door haar intensieve kleuren en grote bloemen domineren ze de balkonbeplanting. Ze komen echter het beste tot hun recht als ze met andere balkonplanten worden gecombineerd. Zo is de uitwerking van het donkere rood van de geraniumbloemen tussen de fijne, sneeuwwitte bloemen van de euphorbia “Diamond Frost” erg mooi. Ook mooi is de combinatie met calibrachoa, petunia, tapijtbloem (chaenostoma) of verbena.

Geraniums kunnen worden vermeerderd, net als vele andere verhoutende vaste planten of struiken, door stekjes te nemen. Zodra de takken in de vroege zomer voldoende stevig zijn, kunnen deze tot drie tot vijf bladoksels worden gesnoeid en in gestuwde lucht in kiemsubstraat worden gestoken. Binnen enkele weken begint op een plek met indirect licht de wortelvorming. Als aan het geraniumstekje een groei herkenbaar is, kan deze in een pot worden geplant.

 

Hoe lang bloeien geraniums?

Geraniums zijn bekend voor hun bloeivreugde. Onvermoeibaar bloeien ze vanaf het voorjaar tot de late herfst of zelfs tot de eerste vorst. De bloeivreugde neemt af naarmate het bloeiseizoen voortduurt maar kan worden geprikkeld door het snoeien, regelmatig schonen en door nogmaals meststof toe te voegen.

omhoog