Terug

Orchideeën correct verzorgen, verplanten en snoeien

Inhoudsopgave

 

Welke soorten tuinorchideeën zijn er?

De verscheidenheid aan tuinorchideeën is groter dan men op het eerste gezicht zou denken. Veel soorten zijn niet in de handel verkrijgbaar, maar worden alleen onder orchideeënliefhebbers geruild.

 

Cypripedium – Vrouwenschoenorchideeën

Bekende en populaire tuinorchidee, waarvan vele zeer moeilijk te houden zijn. Er zijn nu grootbloemige hybriden beschikbaar voor de normale tuinbodem en voor het kweken in de tuin.  

Dactylorhiza – Handekenskruid

Gedeeltelijk inheemse tuinorchidee met grote bloeiwijzen bestaande uit vele kleine roze, paarse of witte bloemen met een opvallend patroon. Het gebladerte is vaak gevlekt.

Epipactis – Wespenorchis

Tuinwaardige orchidee zonder hoge eisen met kleinere maar mooie bloemen.

Bletilla – Japanse orchidee

Vrij gemakkelijk te kweken aardorchideeën uit Azië met witte of paarse bloemen. In de winter wordt bescherming of vorstvrij overwinteren aanbevolen.

Pleione – Tibetaanse orchidee

Prachtige grootbloemige tuinorchidee die epifytisch groeit en aan de basis pseudobollen (knolachtige opslagorganen) vormt. Met uitzondering van de soort Pleione limprichtii moeten Tibetaanse orchideeën vorstvrij overwinteren.

Er zijn andere soorten orchideeën voor de volle grond bekend bij plantenverzamelaars. Ze zijn echter zo zeldzaam dat ze bijna nooit live te zien zijn.

 

Hoe worden orchideeën correct geplant?

Er bestaat geen algemeen geldende aanbeveling voor de optimale standplaats voor orchideeën. De locatie hangt veeleer af van het gebied van herkomst van de aardorchidee. In het algemeen is het raadzaam een lichte, maar geen volle zonlocatie te kiezen. Ideaal aan de rand van een bosje, waar het verspreide licht door de kronen van bomen en struiken breekt. De grond moet vers of vochtig zijn, maar nooit drassig. Behalve voor moerasorchideeën is een goede waterafvoer absoluut noodzakelijk om schimmelinfecties te voorkomen. Ervaren orchideeënkwekers gebruiken sphagnum mos of turf om de grond te verbeteren. Voedingsrijke humus of compost moet worden vermeden. Veel orchideeën kunnen niet omgaan met een hoog voedsel- en zoutgehalte in de bodem en verdwijnen. De bodem moet zo voedselarm mogelijk zijn. Voor veel orchideeën is een begeleidende flora belangrijk. Afhankelijk van de orchideeënsoort kunnen dit kleinere grassen, varens, dwergstruiken of vaste planten zijn. Doorslaggevend is echter dat orchideeën niet in de verdrukking willen komen. Optimale buren zijn langzaam groeiend en hebben vergelijkbare eisen aan de standplaats. Het vinden van de juiste locatie voor tuinorchideeën kan verschillende pogingen vergen. Maar te vaak verplanten is schadelijk.

Orichideeën worden ver- of geplant in het voorjaar bij het uitlopen of nadat de scheut is afgestorven. Tijdens het groeiseizoen is verstoring van de wortelzone eerder schadelijk dan gunstig.

 

Hoe worden orchideeën correct verzorgd?

Als eenmaal een ideale plaats is gevonden voor de tuinorchideeën, is hun verzorging beperkt. Gelijkmatige bodemvochtigheid door bewatering is de hoogste prioriteit bij tuinieren. Als de grond erg zanderig is, kan in het voorjaar watervasthoudend materiaal (bv. mos, turf of seramis) in de grond worden gewerkt. Meststoffen moeten in het algemeen worden vermeden, omdat tuinorchideeën genoegen nemen met wat natuurlijke afbraakprocessen vrijmaken. Houd sterk groeiende buurplanten altijd in de gaten en verklein ze als ze te dicht bij de orchideeën komen.

Tuinorchideeën die gevoelig zijn voor vorst moeten in de winter worden beschermd of eventueel vorstvrij worden overwinterd. Goede bescherming tegen vorst wordt geboden door dennennaalden, die bedekt zijn met een folie die beveiligd is tegen de wind. In de late winter moet de bescherming zo vroeg mogelijk worden verwijderd. Bij late vorst moet een vorstbeschermend vlies voorkomen dat de vroege scheuten bevriezen.

Een verkeerde standplaatskeuze zorgt niet alleen voor ongemak voor de orchidee, maar eindigt vaak in een schimmelinfectie. Bestrijding is moeilijk en zelden succesvol. De jonge scheuten kunnen het slachtoffer worden van slakken in het voorjaar. Regelmatige controles op vraatsporen zijn raadzaam.

Snoeien van tuinorchideeën is niet nodig, omdat hun kruidachtige scheuten in de herfst afsterven. De dode delen van de plant worden alleen afgesneden en verwijderd om te overwinteren.

 

Hoe worden orchideeën vermeerderd?

In de tuin kan de teelt van zuivere soorten idealiter leiden tot zelfuitzaaiing. Opkomende zaailingen blijven op hun plaats en worden niet gestoord. Dit is echter niet de regel. Het zaaien van orchideeën is een zeer bewerkelijke procedure die doet denken aan laboratoriumwerk.

Het is gemakkelijker om grotere trossen in het voorjaar te delen voordat ze uitlopen. De planten worden voorzichtig uit de grond gehaald. Zodra de aarde voorzichtig wordt afgeschud, vallen de klompjes van veel tuinorchideeën al uit elkaar. Rotte of beschadigde wortels moeten worden verwijderd met een schoon, scherp mes of een schaar. Als een of meer delen bestemd zijn voor nieuwe locaties, wordt wat grond van de oude locatie meegenomen. Orchideeën leven in gemeenschap met schimmels, die naar de nieuwe locatie worden overgebracht door aarde mee te nemen. Houd de grond na het planten vochtig. De verplante orchideeën moeten vervolgens met rust worden gelaten om aan de nieuwe standplaats te wennen.

 

Verdere informatie

Wie op zoek is naar iets bijzonders in het plantenrijk, stuit onvermijdelijk op orchideeën. We kennen deze exotische schoonheden van de vensterbank, maar ze worden minder snel geassocieerd met de tuin. Tuinorchideeën zijn de kers op de taart in de buitenteelt en zijn vaak het begeerlijke object voor tuinliefhebbers.

De orchideeënfamilie omvat meer dan 25.000 soorten en wordt beschouwd als een van de meest uitgebreide plantenfamilies. Orchideeën komen bijna overal ter wereld voor, voornamelijk in de tropen, maar ook in gematigde streken. Orchideeën groeien terrestrisch (in de aarde), lithofytisch (op stenen) of epifytisch (op bomen en wortels) en zoeken hun leefruimte in speciale gebieden. Inheemse orchideeën kunnen in Midden-Europa in het wild worden aangetroffen. In de regel zijn deze gebieden beschermd. Iedereen die zich met orchideeën bezighoudt, weet dat soorten- en natuurbescherming een onontkoombaar begeleidend thema is. Verwijdering uit het wild is verboden en strafbaar. Aardorchideeën, zoals tuinorchideeën ook wel worden genoemd, komen voor in bossen, vochtige en droge gebieden met een laag stikstofgehalte.

Sinds mensenheugenis zijn mensen gefascineerd door deze bijzondere planten. In de geschiedenis hebben ze een mythologische of religieuze betekenis gekregen. Tegenwoordig zijn tuinorchideeën vooral in trek bij plantenverzamelaars en -liefhebbers. De vrij hoge eisen zijn een stimulans en motivatie voor elke plantenliefhebber om tuinorchideeën te bezitten en ze in de eigen tuin te laten gedijen.

De meeste aardorchideeën groeien terrestrisch in de grond en vormen wortels of knolvormige opslagorganen. Bij de in Europa inheemse soorten bevinden de wortels zich meestal boven het opslagorgaan (b.v. Dactylorhiza of Ophrys) of kleven ze aan een langgerekte wortelstok (b.v. Epipactis of Cypripedium). Hieruit ontspruit een rechtopstaande, bladverliezende scheut met de voor orchideeën typische bloemen.

Tuinorchideeën zijn veeleisende planten die speciale zorg nodig hebben. Zonder een ideale locatie is de teelt van buiten- of tuinorchideeën nauwelijks mogelijk of gedoemd te mislukken. De orchideeëncultuur hangt af van het geslacht of de soort in kwestie en de natuurlijke standplaats. Kennis hiervan bepaalt of het mogelijk is een ideale locatie voor de aardorchideeën in de tuin te creëren.

Er zijn geen algemeen geldende aanbevelingen voor de teelt; veel wordt met vallen en opstaan gedaan. Bijna elke orchideeënexpert heeft zijn of haar eigen teeltstrategieën, die zelden op andere tuinen kunnen worden overgedragen.

Zelfs als de veeleisende tuinplanten een groene duim vereisen, hoeft u zich als orchideeënbeginner niet te laten ontmoedigen. Dankzij selectie en veredeling kunnen sommige tuinorchideeën ook als gemakkelijk te verzorgen hybriden worden gekweekt. Ze voelen zich zelfs thuis bij gewone planten die in de buurt staan.

Passend daarbij...

Tuinorchidee 'Formosana'
Tuinorchidee 'Formosana'1 plant
€ 12,69
omhoog
Trusted Shops Guarantee