Terug

Vlinderstruik op de juiste manier snoeien, vermeerderen en planten

De vlinderstruik is als prachtige bloeiende struik in de zomer bekend. Nog bekender is hij voor de vlinders, waar zijn naam vandaan komt. Bijna geen enkele andere sierstruik lokt zoveel vlinders naar zijn bloemen. De vlinderstruik behoort tot het botanische buddleja geslacht. Afgaande op de Duitse naam Sommerflieder, zou een verwantschap met de normale sering (Flieder) kunnen bestaan. Maar dit is niet het geval. Van de ca. 140 verschillende rassen, worden er maar enkele in de tuinbouw gekweekt. Er zijn echter talrijke soorten die een bijzondere waarde hebben.

De vlinderstruik groeit als zomer- winter- of groenblijvende halfstruik of struik. Zelden groeien ze als bomen. In de natuur zijn ze aan rivieren, rotsen en struikgebieden in Azië, Afrika, Noord- en Zuid-Amerika te vinden. Een groot deel is afkomstig uit tropische en subtropische gebieden, de reden waarom ze in onze breedtegraden beperkt worden gekweekt. In de tuinbouw zijn behalve de vlinderstruik met afwisselend blad (Buddleja alternifolia) en de sinaasappel-bal-boom (Buddleja globosa) en vooral de talrijke soorten van de vlinderstruik (Buddleja davidii) interessant. Deze soorten zijn algemeen als Davidii hybride bekend.

De snelgroeiende struik ontwikkelt lange gebogen takken met tegenovergestelde lancetvormige bladeren. De onderkant van het blad is normaal gesproken lichter dan de bovenkant en hebben een grijze viltige laag. Uitgegroeide exemplaren bereiken een hoogte van tot wel 3 meter en een breedte van bijna 5 meter. Van de zomer tot de herfst ontstaan aan de toppen van het hout van dit jaar volle trossen met talloze geurende enkele bloemen. De langwerpige bloemtrossen kunnen een lengte van 30 centimeter en meer bereiken.

De kenmerken van de planten variëren nogal tussen de verschillende soorten. Voor bijna elke wens en voor bijna elke tuin is er een passende vlinderstruik. De kleuren van de bloemen verschijnen, afhankelijk van de soort, in wit, purpur, rood of paars. In milde winters blijft het blad aan de struik. Zodra er strenge vorst optreedt, sterven de bladeren af, deels ook de gehele tak. Ook als het afsterven er nogal tragisch uitziet, de vlinderstruik kan goed worden gesnoeid en groeit binnen een jaar weer uit naar een volle struik.

Vlinderstruiken zijn veel in tuinen te zien. Ze verrijken heesterbeplantingen, vormen een achtergrond bij een vaste planten perk en zien er alleenstaand ook uitstekend uit. Het is mogelijk een vlinderstruik in het gazon te zetten, zodat deze zijn markante groei naar alle kanten kan ontwikkelen. Zijn kleurrijke bloeiende takken vallen gebogen, net als penseelpunten naar buiten. Een vlinderstruik kan ook goed in grote potten worden gehouden. Omdat ze het hele jaar door buiten blijven, zijn ze een duurzame verrijking en een magneet voor vlinders op het balkon en terras.

 

Inhoud

  • Vlinderstruik planten
  • Vlinderstruik onderhoud
  • Vlinderstruik gebruik

 

Hoe wordt de vlinderstruik op de juiste manier geplant?

Vlinderstruiken ontwikkelen alleen op zonnige standplaatsen hun bloemenpracht. Als ze door nabij staande struiken te sterk beschaduwd worden, valt de bloei nogal mager uit. Geplant wordt bij voorkeur in het voorjaar. De struik heeft zo meerdere maanden tijd om op zijn standplaats te wortelen. Herfstplantingen zijn mogelijk, maar minder aan te bevelen. Omdat het van tevoren niet te voorzien is hoe de winter wordt, moeten jonge aanplantingen in de herfst beschut worden. Als bodem komt elke normale, goed verwarmbare tuinbodem in aanmerking. Doorlatend, vruchtbaar en in de groeifase voldoende vochtigheid zijn ideale voorwaardes voor de wortels. Bodemverbeteringen kunnen bij een lichte zandbodem het inwerken van compost betekenen, en bij een zware bodem bevorderen grind of kiezelstenen een luchtigere bodem.

De plantafstand hangt van de groeivorm van de verschillende soorten af. Het mooist staat een vlinderstruik als deze solitair wordt geplant, bv. midden in het gazon of met bodembedekkers als onderbeplanting in een perk met laag blijvende vaste planten. In een groepje met andere struiken komt de mooie, gebogen groeiende, plant onvoldoende tot zijn recht. Het is raadzaam hem zoveel plaats te geven dat hij zijn groeibreedte volledig kan ontwikkelen.

 

Hoe wordt een vlinderstruik omgeplant?

Elke tuin verandert na verloop van tijd afhankelijk van de wensen van de tuinder. Bij het hervormen van een tuin is het af en toe ook nodig om struiken om te planten. Zoals het planten wordt ook het omplanten in het voorjaar gedaan. Deze werkzaamheden kunnen samenvallen met het snoeien van de tuin na de winter. Om de struik heen wordt met een steekschop een kluit gestoken. De plant wordt eruit gehaald en op een nieuwe plek geplant. Hierbij moet erop gelet worden dat de wortelkluit intact blijft en niet uit elkaar valt. Als de plant verder moet worden getransporteerd is het aan te bevelen de kluit in een jutezak of zeil te wikkelen. Op de nieuwe standplaats wordt een plantgat gegraven wat duidelijk groter is dan de kluit. De bodem wordt met een riek los gemaakt. Losse aarde zorgt ervoor dat de plant het makkelijker heeft aan te groeien. Als alles is goed gegaan bij het verplanten, presenteert de vlinderstruik zich in de zomer met een normale grootte en in volle bloei, omdat deze snel groeit.

 

Hoe wordt de vlinderstruik onderhouden?

Het onderhoud van de vlinderstruik is ongeveer hetzelfde als bij andere sierstruiken. Hierbij behoort het gieten in de droge periodes en het mulchen rondom de stam met voedingsrijke compost of humus in het vroege voorjaar. In een normale winter heeft de vlinderstruik geen bescherming tegen de vorst nodig. Strenge vorst zorgt er echter voor dat de takken tot aan de basis kunnen bevriezen. Om dit tegen te gaan, wordt de basis met dennennaalden of droge mulch ingepakt. Zolang er voldoende knoppen, zelfs na een harde winter, aan de plant blijven, is er geen reden zich zorgen te maken. Bij een vlinderstruik die in een pot wordt gehouden, is het gevaar duidelijk groter dat de pot bevriest en onherstelbare schade aan de basis en de wortels ontstaan. Kokosmatten, jute zakken of een winterbeschermingsvlies verhinderen het ergste.

Ziektes en ongedierte ontstaan nauwelijks aan een vlinderstruik. Droge warme plekken kunnen echter rode spint aantrekken. Dit is te zien door lichte tot zilverachtige puntjes op de bladeren. Als het zomerweer plotseling omslaat naar een koele en vochtige periode, kan een witte laag op de bladeren, meeldauw zijn.

 

Hoe wordt een vlinderstruik gesnoeid?

Zijn schoonheid behoudt de vlinderstruik alleen, als deze jaarlijks gesnoeid wordt. Het koude jaargetijde laat duidelijk sporen achter. Gelukkig groeit de vlinderstruik tot de zomer weer en bloeit aan het nieuwe hout. Voor het snoeien betekent het dat de struik rond eind februari tot kort boven de grond wordt afgeknipt. Drie tot vijf knoppen aan de takken zorgen voor een nieuwe groei. Deze radicale snoeibeurt geldt ook voor vlinderstruiken in de pot.

 

Hoe wordt een vlinderstruik vermeerderd?

Het vermeerderen van een gekweekte vlinderstruik is het eenvoudigste via stekjes in het late voorjaar. De halfverhoute punten van de takken krijgen normaal gesproken probleemloos wortels. Diegene die dit tijdstip heeft overgeslagen, kan de vlinderstruik in de herfst door afgeknipte takken vermeerderen.

 

Hoe kan de vlinderstruik worden gebruikt?

De vlinderstruik is een gemakkelijk te onderhouden struik die, afhankelijk van de soort, overzichtelijk groot wordt. Hij is optimaal voor kleine eigen tuintjes of als achtergrond voor tuinperken die in de late zomer bloeien. De sierstruik komt optisch tot zijn recht als de andere struiken in de buurt niet hoger worden dan één meter. Hierdoor krijgt hij door zijn uitbreidende groei de belangrijkste plaats in de beplanting. De vlinderstruik kan goed gecombineerd worden met siergrassen en asters. Hij is verder geschikt als hangplant of in een gemengde haag. In een pot blijft de vlinderstruik door de beperkte wortelruimte kleiner. Als de pot naar alle kanten ruimte heeft, wordt de vlinderstruik mooi symmetrisch en is hij een mooie decoratie bv. aan de rand van grotere terrassen.  

 

Welke vlinderstruik soorten zijn er?

Bij de vlinderstruiken zijn 3 rassen en veel gekweekte soorten bekend:

  • Buddleja alternifolia – sterk hangende en gebogen groeiende soort met langwerpige bloemtrossen. Goed te combineren met klimrozen.
  • Buddleja davidii – oorspronkelijk ras van de ontelbare Davidii-hybrides met langwerpige bloemtrossen met een uitgebreid kleurenspectrum van wit tot donkerpaars.  
  • Buddleja globosa – Zelden geeloranje bloeiend ras, die in onze regio meer in een pot dan in de tuin wordt gehouden.
omhoog