Terug

Tulpen correct onderhouden, snoeien en planten

Eén van de grootste en bekendste rassen bij de bollenplanten is de tulp. Iedereen kent haar, de meeste houden van haar als voorjaarsbloeier en ze is net zo geliefd in de tuin als, als snijbloem in de vaas. De naam is afkomstig van het Perzische woord “toliban”, wat vertaald kan worden met turban. Vergelijkbaar met de bloem van de tulp is de hoofdbedekking het hoogste en ook het pronkstuk van een persoonlijkheid. Bijna 90 soorten bevat het tulpen ras. Ze behoort tot het leliegewas (Liliaceae) waaronder talrijke knollen en bollen behoren. Het verspreidingsgebied van de tulpen beloopt van het gebied rond de middellandse zee via centraal Azië tot enkele gebieden in het arctische noorden. Ze groeien normaal gesproken in droge berg- en stepperegio’s. De als inheems geldende wijnberg tulp (Tulipa sylvestris) werd ongeveer 500 jaar geleden uit Zuid-Europa ingeburgerd.

Lange tijd was ze een geliefde tuinplant, die tegenwoordig nog nauwelijks in het wild te vinden is en intussen ook tot de beschermde planten behoort. Tulpen hebben een turbulent verleden. Al in het oude Perzië werden ze als sierplanten in de tuin geplant. Ze waren ook de reden voor de zogenaamde “tulpenmanie” in Nederland in de 17e eeuw. Er werden utopische prijzen voor zogenaamde nieuwe tulpensoorten betaald totdat de speculatie blaas in elkaar stortte. Ondanks deze turbulente periode is Nederland tot vandaag de dag het land van de tulpen.

Tulpen ontwikkelen ovale tot peervormige bollen met een markante basis. Elke bol heeft meestal een huidachtige, vaak bruinachtige schil. Hieruit lopen lineaire tot lange ovale bladeren. Ze zitten aan de basis van de stengel, die deze ook meestal omvatten. Aan het einde van de stengel ontstaat een enkele bloem. Deze is klok- of trechtervormig. Tijdens de bloeiperiode buigen de bloemblaadjes zich steeds verder naar buiten, waardoor de stuifmeeldraden en de vruchtknoppen zichtbaar worden. Aan de hand van de kenmerken van de bloem worden tulpen hybriden tegenwoordig in 12 groepen verdeeld. Hiertoe behoren bv. de Darwintulpen, de veerachtige tulpen, Viridiflora tulpen, Rembrandt tulpen of papegaai tulpen.

Tulpen waren en zijn nog steeds bijzonder geliefde bollenplanten. Er is bijna geen tuin waarin de planten niet te vinden zijn want ze behoren tot de kleurrijkste bloemen in de lente. Of ze nu op het balkon, terras, in de tuin of als snijbloem in de vaas staan – tulpen gebruiken elke gelegenheid om de blikken naar zich toe te trekken en indruk te maken.

 

Inhoud

  • Tulpen planten
  • Tulpen onderhouden
  • Tulpen gebruik

 

Hoe worden tulpen correct geplant?

De meeste tulpen bewonen zomerdroge en warme gebieden.  Het ligt dan ook voor de hand dat de tulp een zonnige plaats en een goed doorlatende bodem wenst. Een zonnige plaats spoort de plant aan prachtige bloemen tevoorschijn te brengen. Enige beschutting tegen de wind is belangrijk omdat de stengels bij te veel wind om kunnen vallen, waardoor de tulp haar bekoorlijke charme verliest. Ook een doorlatende bodem is belangrijk. Van natte voeten houdt de tulp helemaal niet, vooral tijdens de rustperiode. Rotting is vaak een probleem waardoor de tulpen na verloop van tijd verdwijnen. Ze houden van een licht zandige bodem en met een portie vruchtbare compost is dit zelfs ideaal. Kweken in een kleibodem is ook mogelijk, als de bodem met zand of kiezelsteentjes gemengd wordt. Het is tevens aan te bevelen een laag kiezelsteentjes op de bodem van het plantgat te leggen. Het plantgat moet minstens dubbel zo diep zijn, als de hoogte van de bol. Met een plantdiepte van 10 tot 15 cm komt men meestal goed uit. Bij hogere tulpen mag het gat ook drie keer zo diep zijn, om haar meer stabiliteit en standvastigheid te geven.

De planttijd voor de tulpen is de herfst. Tot eind november worden de bollen in de aarde gestoken. Tulpen hebben de naam, voedsel voor woelmuizen te zijn, tenminste worden de bollen vaak door deze dieren bezocht. Het is daarom raadzaam de bollen met bv. wortelgaas als bescherming tegen de woelmuizen en -ratten te planten.

Geliefd zijn voorjaarspotten met tulpen. Deze worden ook in de herfst geplant. Als substraat wordt voedingsarme en doorlatende grond gebruikt. Men kan oftewel normale potgrond met zand mengen of kruidenpotgrond gebruiken. Deze is meestal voedingsarmer en doorlatender als normale potgrond. De bollen worden op een afstand van 5 tot 10 cm gestoken en ca. 10 cm met aarde bedekt. De potten worden vervolgens op een koele, donkere plaats neergezet. Daar blijven ze tot de eerste blaadjes tevoorschijn komen. De potten verhuizen dan naar een lichte koele plaats rond 10° C. Als de bladeren ongeveer 10 cm lang zijn, kunnen ze bij maximaal 18° C tot bloei gebracht worden.

 

Hoe worden tulpen verzorgd?

Van tulpen wordt gezegd, dat ze langer leven als ze na het verwelken worden uitgegraven en op een koele plaats worden bewaard. Deze behandeling wordt ook wel “overzomeren” genoemd, de tegenhanger van overwinteren. Bewaard worden de bollen in houten kisten, gevuld met zand of gedroogde humus. Voordat de uitgegraven tulpen ingepakt worden, worden ze, gebundeld naar soort, opgehangen om te drogen. Daarna wordt het oude blad afgeknipt en worden de bollen in zand of humus ingepakt. Tijdens de rustfase mogen ze niet vochtig worden want dan kunnen ze gaan rotten, of bewaarrot – een schimmelziekte -optreden. Deze schimmelziekte tast ook de bollen in uw tuin aan, vooral als ze tussen andere planten staan en steeds meegegoten worden. Om de bollen in de volle grond te beschermen tegen te veel vocht, kan een grote bloempot over de rustende tulpen worden gezet. In de herfst worden de bollen die “overzomerd” hebben weer in de tuin of pot geplant.

 

Hoe worden tulpen correct gesnoeid?

Uiterlijk nadat de tulpen zijn uitgebloeid, worden ze gesnoeid. Zo wordt de vorming van zaad verhinderd en behoudt de tulp reservestoffen wat gunstig is voor de groei van de bol. Het blad wordt pas met het volledig verwelken van de tulp afgeknipt. Dit kan het beste worden gedaan als de bollen uit de grond worden gehaald voor het overzomeren.

 

Hoe worden tulpen bemest?

Over het algemeen hoeven tulpen niet bemest te worden. Te veel voedingsstoffen zorgen ervoor dat de plant traag wordt en ook niet zo goed bloeit. Een beetje compost is meestal voldoende. Als het nodig is dat de bol groeit, kan een beetje speciale meststof voor bollen worden gegeven. Dit wordt gedaan als het blad volledig ontwikkeld is.

 

Hoe wordt de tulp vermeerderd?

Het vermeerderen van tulpen kan via zaad of het delen van dochterbollen worden gedaan. De vermeerdering via zaad is een langdurig proces. Het zaad wordt in de herfst uitgezaaid en in koude bakken of in een kas gezet. Totdat de tulpen in bloei komen vergaan 4 tot 7 jaar. Gebruikelijker is het eraf halen en delen van dochterbollen. Na het verwelken worden de tulpen uitgegraven, de kleine dochterbollen eraf gehaald en apart gelegd. Deze vorm van vermeerdering kan bij alle tulpen hybriden worden gedaan.

Het grootste probleem bij het kweken van tulpen loert in de bodem. Woelmuizen of -ratten zien tulpen, net als krokussen trouwens, als hun lievelingsgerecht. Bescherming hiertegen bieden uitsluitend fijnmazig draad of potten met een goede drainage. Slakken laten ook hatelijke vreetschade achter, als tenminste tulpen het enige smakelijke in hun buurt zijn. Bollenrot is ook een probleem dat vooral voorkomt op een vochtige of natte bodem. Bladluizen kunnen virussen van de Rembrandt tulpen op andere tulpen overdragen.

 

Wat kan er gedaan worden als de tulpen hun kop laten hangen?

Tulpen zijn geliefde snijbloemen en vooral in de lente onmisbaar. Hierbij valt op, dat de mooie bloemhoofden deels over de rand van de vaas naar de grond hangen. Hoewel ze in het water staan hebben ze een watertekort. Om ze weer rechtop te laten staan, worden de stelen aan het eind scheef afgeknipt. Deze kleine ingreep opent de waterbanen en het water kan weer in de bloemhoofden dringen.

 

Welk gebruik hebben tulpen?

De van de zon houdende tulpen zijn prachtige lente boodschappers voor bonte bloemenzeeën, steppen- en kiezeltuinen, maar ook voor potbeplantingen op het balkon en terras. Afhankelijk van de soort ligt de bloeitijd tussen maart en mei. Het kleurenspectrum is bijna complementair met uitzondering van blauw. Botanische oftewel laag groeiende wilde tulpen zijn geschikt voor rotstuinen. Ze leven langer als de meeste tulpensoorten.

Onmisbaar zijn tulpen als houdbare snijbloemen. In de tuinbouw behoren ze tot de belangrijkste snijbloemen en worden in miljoenen gekweekt. Het is niet verwonderlijk dat bij de verschillende kleuren en vormen van tulpenbloemen bijna geen wensen meer zijn.

 

Zijn tulpen giftig?

Alle delen van de tulpen zijn giftig. Bij het verteren van grotere hoeveelheden kunnen ernstige vergiftigingsverschijnselen optreden. Een langer huidcontact, bv. tijdens het vermeerderen van de bollen, kan tot tulpenbol dermatitis leiden, wat te merken is aan jeuken, zwellingen of het rood worden van de huid.

omhoog