Allium/Tulpen correct Planten en Verzorgen
Hoe wordt de sierui (allium) correct geplant?
Bolgewassen groeien in de natuur vaak op extreme locaties. Hun wortels dienen om levenskracht op te slaan, zodat ze vele maanden van droogte kunnen doorstaan. Sierui vormt hierop geen uitzondering. De bolgewassen houden van een zonnige standplaats, hoewel lichte halfschaduw nog wordt getolereerd. Doorslaggevend voor het succes van de teelt is de doorlatendheid van de grond. Goed doorlatende en vruchtbare grond zorgt voor een goede plantengroei. In zware, vochtige grond wordt grof zand of fijn grind gemengd. Het moet een beetje knarsen als u de grond tussen de vingers wrijft.
De planttijd voor in het voorjaar bloeiende sieruien is in de herfst. Tot uiterlijk in november worden de bollen in de grond gezet. Afhankelijk van de grootte van de wortels wordt een plantdiepte tussen 5 en 10 cm aanbevolen. Een vuistregel luidt dat het plantgat drie keer zo diep moet zijn als de bol hoog is. Het wordt uitgegraven met een handschep of een bolplanter. Een laagje grind van ongeveer 1 cm op de bodem van het plantgat is aan te raden. Dit zorgt voor extra bescherming tegen vocht. De bol wordt met de onderkant naar beneden op het grind geplaatst en het plantgat wordt opgevuld. Een kleine markering, bijvoorbeeld een bamboe- of houten stokje, geeft tijdens rustperiodes aan waar de bollen zich in de grond bevinden.
Bij het planten in een vaste planten perk is het aan te raden om deze te combineren met laat uitlopende vaste planten of luchtige grassen. Tussen de grassen komt de sierui bijzonder mooi tot zijn recht. Zijn grote bloemhoofden worden omringd door de tere bladeren van het druppelzaadgras (Sporobolus) of het Mexicaanse vedergras (Stipa tenuissima). Veel grassen geven de voorkeur aan vergelijkbare droge standplaatsen en beschermen later in het jaar met hun pol de slapende bollen in de grond. Dit werkt ook met laat uitlopende vaste planten, zoals hosta’s. Deze zijn tijdens de bloeifase van de sierui nog in de uitloopfase. Later leggen de bladeren zich beschermend over de slapende bollen.
Hoe wordt de sierui verzorgd?
De sierui vereist geen uitgebreide verzorging. Water geven is zelden nodig, want tijdens de zomerse rustperiode is water eerder schadelijk dan nuttig. Vergelende bladeren tijdens de bloeiperiode doen afbreuk aan de schoonheid van de plant. Deze kunnen vroeg worden teruggesnoeid. In het voorjaar wordt compost of organische mest toegevoegd. Dit bevordert de groei en de vorming van nieuwe dochterbollen. De meeste in de handel verkrijgbare sieruien zijn bij ons goed vorstbestendig en robuust. Het kan echter geen kwaad om de bollen in de winter met droge takken af te dekken. Milde winters bevorderen een vroege uitloop. Als er daarna een koudegolf volgt, in het ergste geval met strenge vorst aan de grond, kunnen de scheuten tot aan de bollenstengel schade oplopen. Afwisselende warmte en kou zijn gevaarlijk. Ze leiden, net als bij veel vaste planten en bolgewassen, tot problemen.
Hoe worden tulpen correct geplant?
De meeste tulpen komen voor in warmere streken waar het in de zomer droog is. Het ligt dan ook voor de hand dat ze behoefte hebben aan zonnige plekken en goed doorlatende grond. Een zonnige plek stimuleert de bolgewassen tot een prachtige bloei. De plek moet wel enige beschutting tegen de wind bieden, anders buigen de mooie bloemstelen om en verliezen de planten hun charme. Een goed doorlatende grond is eveneens noodzakelijk. De tulp mag absoluut geen natte voeten krijgen, vooral niet tijdens de rustperiode. Rot is een veelvoorkomend probleem, waardoor tulpen na verloop van tijd verdwijnen. Licht zanderige grond is uitermate geschikt voor tulpen. Met een portie vruchtbare compost is de bodem zelfs bijna optimaal. Het is ook mogelijk om tulpen in leemachtige grond te kweken, maar dan moet de grond worden gemengd met zand of grind. Daarnaast is het aan te raden om een laag grind op de bodem van het plantgat aan te brengen. Hierbij moet het plantgat minstens twee keer zo diep zijn als de hoogte van de bol. Een plantdiepte van 10 tot 15 cm is vrijwel altijd goed. Bij hogere tulpen kan het plantgat ook drie keer zo diep zijn, om ze meer stabiliteit en stevigheid te geven.
De planttijd voor tulpen is de herfst. Van september tot eind november worden de bollen geplant. Tulpen staan erom bekend dat ze als voedsel voor woelmuizen dienen, of worden vaak door deze plaag bezocht. Daarom is het raadzaam om de bollen in een bloembollenmand of draadmand te planten ter bescherming tegen woelmuizen.
Lentepotten met tulpen zijn populair. Deze worden eveneens in de herfst geplant. Als substraat wordt voedingsarme en doorlatende aarde gebruikt. U kunt in de handel verkrijgbare potgrond met zand mengen of u kunt kruidenaarde gebruiken. Deze is meestal voedingsarmer en doorlatender dan gewone potgrond. De bollen worden op een afstand van 5 tot 10 cm geplant en ongeveer 10 cm met aarde bedekt. De potten worden op een koele, donkere plek gezet. Daar blijven ze staan totdat de eerste blaadjes tevoorschijn komen. Daarna krijgen ze een lichte, koele plek bij ongeveer 10 °C. Als de blaadjes een lengte van 10 cm hebben bereikt, kunnen ze bij maximaal 18 °C tot bloei worden gebracht.
Hoe worden tulpen verzorgd?
Er wordt gezegd dat tulpen langer meegaan als ze na het uitbloeien worden uitgegraven en op een koele plek droog worden bewaard. Deze behandeling wordt ‘over de zomer bewaren’ genoemd, het tegenstuk van ‘overwinteren’. De opslag gebeurt in houten kisten, gevuld met zand of droge humus. Voordat de uitgegraven tulpen worden ingepakt, hangt men ze per soort in bundels te drogen. Daarna wordt het oude blad afgesneden en worden de bollen in het zand of de humus ingepakt. Tijdens de rustperiode mogen ze geen vocht opnemen, want bolrot is een groot probleem. Deze schimmelziekte treft de bollen in de tuin wanneer ze tussen andere planten staan en voortdurend mee worden bewaterd. Om ze in de volle grond ten minste enige bescherming tegen te veel vocht te bieden, kan een grote bloembak over de rustende tulpen worden geplaatst. In de herfst worden de in de zomer bewaarde tulpenbollen weer in de tuin of in een pot geplant.